Hollandalı teknoloji devi ASML, 3 Haziran Çarşamba günü piyasa değerini 668 milyar dolara çıkararak Avrupa tarihindeki en değerli şirket unvanını kazandı. Bu başarı, şirketin Haziran 2024’te 650 milyar dolarlık rekoru elinde bulunduran Danimarkalı ilaç üreticisi Novo Nordisk’i geride bırakmasıyla geldi. Küresel çip endüstrisinde kritik bir rol üstlenen ASML, analistlerin üretim kapasitesine dair olumlu beklentileri sayesinde borsa performansını sürdürüyor.
Dünyanın en büyük çip üreticileri olan TSMC, Samsung ve Intel gibi dev firmaların gelişmiş çip üretiminde kullandığı EUV (Aşırı Ultraviyole) litografi makinelerinin tek tedarikçisi olan ASML, yatırım bankalarından da olumlu değerlendirmeler alıyor. JPMorgan ve Morgan Stanley, ASML’nin üretim kapasitesinin piyasa tahminlerinin çok üzerinde olduğunu belirterek, şirketin hisse senedi fiyat hedeflerini yukarı yönde revize etti. JPMorgan analisti Sandeep Deshpande, yatırımcıların daha önce maksimum 90 ünite olarak öngördüğü üretim kapasitesinin aksine, ASML’nin yeni bir inşaat maliyetine katlanmadan 110’dan fazla düşük sayısal açıklıklı (low-NA) EUV sistemi üretebileceğini öngörüyor.
Ancak ASML’nin mevcut tekel durumu, uzun vadede sarsılabilir. Alternatif girişimler, şirketin hakimiyetini hedef alarak sektöre girmeye başladı. Substrate adlı bir girişim, maliyetleri önemli ölçüde düşürmek amacıyla 2nm sınıfı özellikler için parçacık hızlandırıcılı X-ışını litografi sistemleri üzerinde çalışıyor. Japon teknoloji firmalarından Canon, ticari nano baskı araçları sunarken, Nikon daha düşük seviyeli ürünlerle pazara giriş yaptı. Ayrıca, Çinli üreticilerin de alternatif çözümler geliştirme çabaları olduğu biliniyor. Buna rağmen, ASML’nin fiyatları 235 milyon dolar ile 380 milyon dolar arasında değişen devasa sistemleri, yüksek hacimli mantık çipi üretiminde küresel ölçekte rakipsizliğini sürdürmeye devam ediyor.
